Hút mỡ xong mỡ có quay lại không: chuyện thật sự xảy ra khi bạn tăng cân trở lại

Sai lầm mà hầu như bệnh nhân nào cũng mắc trước khi hút mỡ

Tế bào mỡ bị hút ra thì không mọc lại, nên theo đúng nghĩa đen, mỡ không quay về vị trí cũ. Thứ có thể xảy ra sau đó mới là phần khó chịu: bạn tăng cân, và số cân tăng ấy buộc phải đi tìm chỗ lưu trữ ở những vùng chưa từng được điều trị.

Đó là lý do một kết quả hút mỡ có thể trông tệ dần theo thời gian mà không một tế bào mỡ nào đã bị lấy đi quay lại. Hầu như mọi buổi tư vấn về chủ đề này đều bắt đầu từ một tiền đề sai. Bệnh nhân muốn được trấn an rằng ca mổ là vĩnh viễn, và bác sĩ thường đưa ra sự trấn an đó, vì xét về mặt kỹ thuật thì điều đó đúng.

Điều không ai nói ra lại là sự thật hữu ích hơn: hút mỡ thay đổi vĩnh viễn nơi cơ thể bạn ưu tiên cất ba kilogram tiếp theo. Hiểu được sự dịch chuyển đó là khác biệt giữa một kết quả giữ được cả thập kỷ và một kết quả âm thầm tan rã trong mười tám tháng.

Hút mỡ xong có bị béo lại không?

Không. Tế bào mỡ bị loại bỏ trong lúc hút mỡ mất đi vĩnh viễn, vì cơ thể người trưởng thành không thay thế chúng. Cân nặng tăng lại sau mổ được lưu trữ bằng cách phình to những tế bào còn sót lại, chứ không phải bằng cách sinh thêm tế bào mới ở vùng đã điều trị.

Sự phân biệt này quan trọng vì nó dự đoán được kiểu thay đổi bạn sẽ gặp. Nếu tế bào mỡ mới có thể hình thành ở bất kỳ đâu, một vùng bụng đã hút sẽ dần trông như chưa từng được hút. Vì chúng không thể, vùng bụng giữ lại một khoảng thiếu hụt vĩnh viễn về khả năng lưu trữ, và phần dư thừa bị đẩy sang nơi khác.

Bệnh nhân mô tả hiện tượng này là mỡ “di chuyển”. Cách nói đó hợp lý với những gì họ nhìn thấy, dù thực tế không có gì di chuyển về mặt vật lý.

Tế bào mỡ có mọc lại không, hay chỉ những tế bào còn lại phình to?

Tế bào còn lại phình to, tế bào mới không xuất hiện. Số lượng tế bào mỡ, thuật ngữ y khoa gọi là số lượng adipocyte, gần như cố định từ đầu tuổi trưởng thành, nên cơ thể người lớn xử lý năng lượng dư thừa bằng cách làm phình những tế bào đã có sẵn.

Nghiên cứu mốc cho câu hỏi này dùng carbon-14 còn sót lại từ các vụ thử bom hạt nhân để xác định tuổi của DNA trong tế bào mỡ, và kết quả công bố trên tạp chí Nature cho thấy tổng số tế bào mỡ giữ ổn định ở tuổi trưởng thành, ở cả người gầy lẫn người béo phì, ngay cả sau khi giảm cân đáng kể. Khoảng 10 phần trăm tế bào mỡ được thay mới mỗi năm, nhưng quy mô tổng thể của quần thể tế bào được giữ nguyên.

Hệ quả phẫu thuật đến thẳng: hút mỡ loại tế bào ra khỏi quần thể tại vị trí đó, và cơ thể không khôi phục lại số lượng ở vị trí đó.

Một mô hình toán học về tăng trưởng mô mỡ ở chuột củng cố bức tranh này. Phì đại (hypertrophy), tức các tế bào hiện có phình to lên vì tích trữ mỡ, là yếu tố đóng góp chính vào việc tăng khối mô mỡ. Tăng sinh số lượng (hyperplasia), tức sinh thêm tế bào mới, đóng góp rất ít thể tích vì tế bào mới bắt đầu ở kích thước nhỏ.

Vì tổng số tế bào mỡ ở người được giữ ở một mức cố định, sự phình to đó chính là cơ chế xử lý việc tăng cân ở người trưởng thành. Ghép hai dữ kiện lại thì tế bào mỡ sống sót sau ca mổ vẫn có thể phình to gấp nhiều lần thể tích ban đầu.

Một vùng đã điều trị với ít tế bào hơn sẽ kháng lại thay đổi lâu hơn một vùng chưa điều trị với đầy đủ số lượng tế bào. Nhưng nó không miễn nhiễm, và sẽ không bao giờ miễn nhiễm.

Tăng cân sau hút mỡ thì mỡ đi về đâu?

Cân nặng tăng lại được lưu trữ ưu tiên ở những vùng chưa bị hút. Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng trên 32 phụ nữ không béo phì đo được mỡ cơ thể giảm 2,1 phần trăm ở tuần thứ 6, rồi quay về ngang bằng nhóm chứng chưa điều trị ở năm thứ nhất. Sự phân bố lại xảy ra chủ yếu ở các kho mỡ chưa hút, trên hết là vùng bụng trên, ít hơn ở vai và cơ tam đầu. Riêng vùng đùi đã điều trị vẫn còn giảm ở mốc một năm.

Có một kiểu hình thứ hai, ít nhìn thấy hơn, cũng tồn tại. Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng trên 36 phụ nữ cân nặng bình thường hút mỡ bụng thể tích nhỏ ghi nhận mỡ nội tạng (visceral fat) tăng khoảng 10 phần trăm ở tháng thứ 6 trong nhóm không tập thể dục, đi kèm mức giảm đo được của tiêu hao năng lượng. Nhóm được phân vào chương trình tập luyện 4 tháng không cho thấy mức tăng tương tự.

Mỡ nội tạng nằm sau thành bụng, khác với mỡ dưới da (subcutaneous fat) mà bạn bấm véo được. Vì nó nằm sâu bên trong, bạn có thể khẳng định mình chưa tăng cân ở đâu trong khi vòng eo âm thầm lớn dần.

Cần nói rõ: không điều gì trong số này biến hút mỡ thành một phương pháp điều trị chuyển hoá đáng tin cậy. Nghiên cứu được kiểm soát tốt nhất về câu hỏi này, công bố trên tạp chí New England Journal of Medicine, loại bỏ khoảng 10 kilogram mỡ khỏi 15 phụ nữ béo phì rồi đo độ nhạy insulin ở cơ, gan và mô mỡ, cùng CRP, interleukin-6, huyết áp và mỡ máu. Không có chỉ số nào trong số đó cải thiện có ý nghĩa ở tuần 10 đến 12.

Các nghiên cứu sau này trên thể tích hút lớn hơn nhiều có ghi nhận thay đổi khiêm tốn về mỡ máu và đường huyết. Nói cho sòng phẳng thì lấy mỡ dưới da đổi được hình dáng một cách chắc chắn, nhưng lợi ích chuyển hoá của việc thực sự giảm cân thì nó không chắc mang lại.

Tăng bao nhiêu cân thì hỏng kết quả hút mỡ?

Hai ngưỡng rất khác nhau áp dụng tuỳ vùng điều trị, và bệnh nhân hầu như không bao giờ được cho biết điều này. Trong thực hành của tôi, vùng cổ và dưới cằm bắt đầu lộ tăng cân ở khoảng 2 đến 3 kilogram. Các vùng thân mình như bụng và đùi chịu đựng được nhiều hơn đáng kể, và tôi thường thấy đường nét bắt đầu mờ ở khoảng 5 đến 7 kilogram.

Tôi muốn nói chính xác về ý nghĩa của những con số đó, vì chúng rất dễ bị hiểu sai. Đây không phải là điểm mà mỡ đã quay lại. Đây là điểm mà một bệnh nhân soi gương có thể nhận ra điều gì đó đã thay đổi. Đó là một ngưỡng thấp hơn nhiều so với sự đảo ngược sinh học, và chính nó mới quyết định liệu một người có cảm thấy ca mổ xứng đáng hay không.

Một khảo sát qua thư với 209 trên 600 bệnh nhân hút mỡ phản hồi, mổ trong giai đoạn 1999 đến 2003, cho thấy 43 phần trăm người trả lời đã tăng cân kể từ sau phẫu thuật, phần lớn tăng 5 đến 10 pound, tức khoảng 2 đến 4,5 kilogram, đo ở tháng thứ 6. Trong nhóm không tăng cân, 35 phần trăm báo cáo tập thể dục nhiều hơn và 50 phần trăm báo cáo ăn uống tốt hơn. Ở nhóm tăng cân, hai con số đó chỉ còn 10 phần trăm và 22 phần trăm. Hai phần ba nhóm tăng cân báo cáo không thay đổi chế độ ăn uống chút nào.

So sánh nhanh: hút mỡ vùng mặt và hút mỡ vùng thân mình sau khi tăng cân lại

Vì sao cằm lộ tăng cân trước bụng?

Bệnh nhân nhận ra sự quay lại ở mặt trước tiên, và điều này khiến họ ngạc nhiên vì đó không phải nơi phần lớn mỡ đã đi vào. Các vùng thân mình hấp thụ phần lớn thể tích tăng lại về mặt tuyệt đối, nhưng vùng cổ mới là nơi báo cáo điều đó. Ba yếu tố hội tụ ở đây.

Thứ nhất, vùng dưới cằm chủ ý được điều trị chưa đủ mức. Hút mạnh vùng cổ tạo ra vẻ ngoài rỗng, lộ xương và phơi ra mọi bất thường, nên tỷ lệ mỡ tại chỗ được hút ở đây thấp hơn ở bụng. Nhiều tế bào mỡ dư sót lại hơn, và các tế bào đó có thể phình to.

Thứ hai, không có gì che phủ vùng cổ. Một mức tăng độ dày mỡ dưới cằm 2 milimét có thể nhìn thấy mỗi khi bạn quay đầu, trong khi cùng 2 milimét đó ở vùng bụng biến mất dưới bất kỳ trang phục nào.

Thứ ba, vùng cổ có biên độ sai số rất hẹp theo cả hai hướng. Độ sắc nét của đường viền hàm là vấn đề của một đường bóng đổ duy nhất, nên một thay đổi nhỏ ở lớp mỡ bên dưới nó làm sắc hoặc làm mềm toàn bộ phần dưới khuôn mặt. Người đã phẫu thuật riêng cho đường hàm đang theo dõi vùng nhạy cảm nhất trên cơ thể đúng loại thay đổi này, và sẽ nhận ra sớm.

Đối chiếu với dữ liệu phân bố lại đã công bố thì đơn giản một khi tách hai phép đo ra. Các nghiên cứu thể tích dùng DXA và MRI đo nơi mỡ thực sự tích tụ, và chúng chỉ đến vùng bụng trên, cánh tay và vai. Quan sát lâm sàng đo nơi bệnh nhân cảm nhận đầu tiên, và đó là khuôn mặt. Cả hai đều đúng, và chúng đang trả lời hai câu hỏi khác nhau.

Tôi hút mỡ thế nào: lớp mỡ, cỡ cannula và chủ ý hút thiếu

Tôi làm việc ở lớp mỡ sâu và lớp mỡ trung gian, để lại lớp dưới da nông càng ít bị xáo trộn càng tốt. Đây không phải là sở thích phong cách. Giữ lại lớp nông là điều ngăn lồi lõm, gợn sóng và đường nét bị nhăn, những thứ khó sửa hơn nhiều so với việc chỉ thiếu độ đầy.

Mỡ dưới da được xử lý như các lớp riêng biệt, phân tách bởi hệ cân nông (superficial fascial system), một giải phẫu đã được xác lập từ giữa những năm 1990 qua công trình mô tả các lớp mỡ dưới da. Các bác sĩ mô tả những lớp này lập luận ủng hộ việc chủ ý hút cả lớp dưới da để cải thiện co hồi da. Tôi biết y văn đó và tôi đã chọn không làm theo cho các ca thường quy, vì mức lợi ích co hồi là khiêm tốn trong khi cái phải đánh đổi khi làm sai là một bất thường bề mặt vĩnh viễn, thay vì một bất thường còn khắc phục được.

Về lựa chọn cannula, tôi giữ ở mức 3 đến 5 mm cho bụng, hông eo và đùi, giảm xuống 3 mm cho cánh tay, đầu gối và bắp chân. Ở mặt và cổ tôi không dùng cannula lớn hơn 2,0 đến 2,5 mm. Cannula nhỏ hơn loại bỏ mỡ chậm hơn, và ở vùng cổ sự chậm rãi đó chính là mục đích.

Tới 9 phần trăm bệnh nhân hút mỡ báo cáo biến dạng đường nét. Cannula đường kính nhỏ hơn và tránh lớp nông đứng đầu danh sách các biện pháp phòng ngừa tiêu chuẩn, theo bài tổng quan trên Cleveland Clinic Journal of Medicine, cùng với việc đâm kim chéo (cross-tunneling) từ nhiều điểm vào nhỏ và hút thiếu nhẹ để chừa chỗ cho quá trình fat lysis, tức sự phân huỷ tự nhiên của tế bào mỡ bị tổn thương trong lúc mổ.

Truyền dịch tuân theo công thức tumescent chuẩn, tức dung dịch gây tê thấm mô để làm căng mô trước khi hút: một lít nước muối sinh lý với 500 đến 1.000 mg lidocaine, 1 mg epinephrine ở tỷ lệ 1:1.000, và 12,5 mEq natri bicarbonate, cho nồng độ lidocaine cuối cùng 0,05 đến 0,1 phần trăm và epinephrine ở tỷ lệ 1:1.000.000. Tôi truyền khoảng 3 đến 4 mililit dịch cho mỗi mililit tôi định hút ra.

Tôi giữ tổng thể tích hút trong phạm vi 5.000 mL cho một lần mổ. ASPS định nghĩa bất kỳ ca nào vượt quá 5.000 cc tổng thể tích hút, gồm mỡ cộng dịch, là hút mỡ thể tích lớn, phải thực hiện tại bệnh viện cấp cứu hoặc cơ sở được công nhận, với theo dõi sinh hiệu và lượng nước tiểu qua đêm. Khuyến cáo đó thẳng thắn rằng không có dữ liệu nào xác lập một thể tích tối đa tuyệt đối, chỉ biết rủi ro tăng theo thể tích hút và số vị trí điều trị. Nên tôi coi con số đó là một giới hạn làm việc chứ không phải một quy tắc.

Ở vùng cổ tôi chủ ý lấy ra ít hơn mức tôi có thể. Mọi bác sĩ đều học cách hút thiếu một chút, vì tế bào mỡ bị tổn thương tiếp tục phân huỷ trong nhiều tuần sau đó và vùng đó tiếp tục tự co lại một chút. Ở mặt tôi mở rộng biên độ đó xa hơn mức sách giáo khoa cho phép.

Một chiếc cổ vẫn còn hơi đầy ở tháng thứ 3 có thể chỉnh sửa bằng một ca mổ nhỏ lần hai. Một chiếc cổ đã bị hút rỗng, với các dải cơ cổ dọc lộ ra và da dính chặt vào xương hàm, thường không thể chỉnh sửa được nữa. Sự bất cân xứng về hậu quả đó là điều quyết định lựa chọn.

Túi mỡ má là phiên bản sắc nét nhất của cùng sự bất cân xứng đó: nó bị lấy ra toàn bộ, và nó không co lại cũng không mọc lại. Ai sẽ bị hóp má mười năm sau khi lấy túi mỡ má được quyết định bởi lớp mỡ má xung quanh túi mỡ, chứ không phải bởi bản thân túi mỡ, một chủ đề tôi đã viết riêng trong bài lấy túi mỡ má và tình trạng hóp má về lâu dài.

Khi nào VASER tốt hơn hút mỡ truyền thống?

Tôi bắt đầu hầu hết các ca bằng hút mỡ hút chân không thông thường và chỉ dùng đến hỗ trợ siêu âm trong bốn tình huống cụ thể: khi mô cảm thấy xơ dưới cannula, khi đang phẫu thuật trong một trường mổ có dính từ ca mổ trước, khi da cần bất kỳ mức co hồi nào tôi có thể đạt được, và khi mục tiêu là tạo hình chi tiết cao dọc theo đường viền cơ.

Mô xơ là chỉ định rõ ràng nhất. Mô ngực nam giới trong chứng vú to ở nam (gynecomastia) và mỡ dày ở lưng trên kháng lại một cannula thông thường, và cố ép dụng cụ qua đó tạo ra các mặt phẳng không đều thay vì loại bỏ mượt mà. Siêu âm làm tan mỡ trước, và một thử nghiệm 45 bệnh nhân, 3 nhánh trên bệnh nhân gynecomastia cho thấy mô xơ cứng sau núm vú giảm nhiều hơn khoảng 3 đến 4 lần khi có hỗ trợ siêu âm so với hút mỡ truyền thống đơn thuần. Độ săn chắc da đo được trong cùng thử nghiệm chỉ cải thiện có ý nghĩa khi thêm một thiết bị làm săn da riêng biệt (helium plasma radiofrequency). Siêu âm đơn thuần không làm săn da, một điều chỉnh hữu ích so với cách công nghệ này thường được quảng cáo.

Có một giới hạn cần nói thẳng, vì bệnh nhân thường được bán cho một câu chuyện khác. Trong thực hành của tôi, không hình thức hút mỡ nào loại bỏ đáng tin cậy mô tuyến vú chắc, và khi có thành phần tuyến thật sự, tôi lên kế hoạch cắt bỏ thay vì kỳ vọng thiết bị sẽ làm tan nó. Một số nhóm báo cáo rằng thêm năng lượng làm săn da giúp giảm nhu cầu cắt bỏ giai đoạn hai, và điều đó có thể đúng khi do họ thực hiện. Ngưỡng của riêng tôi cho việc cắt bỏ thì không đổi: siêu âm thay đổi cách mỡ hoạt động, không thay đổi bản chất của mô tuyến.

Da đã chùng thì hút mỡ được không?

Có, nhưng kết quả là một sự đánh đổi chứ không phải một cách sửa chữa, và điều này cần được hiểu như vậy trước khi phẫu thuật. Tôi không tự động từ chối một bệnh nhân có da cổ chùng muốn chỉ hút mỡ, và tôi biết điều đó khác với lời khuyên thường gặp. Điều tôi làm thay vào đó là nêu rõ rủi ro và bảo đảm bệnh nhân có thể nhắc lại điều đó với tôi trước khi tiến hành.

Lý do của tôi rất đơn giản. Độ đàn hồi da là yếu tố dự đoán mạnh nhất cho việc một chiếc cổ sẽ trông thế nào sau khi mỡ được lấy ra, và da đã mất độ đàn hồi sẽ không co lại vừa khít trên một đường hàm mới được định hình rõ. Nó chùng xuống.

Nói với một bệnh nhân như vậy rằng phẫu thuật là bất khả thi thì không chính xác, vì mỡ chắc chắn có thể lấy ra và một số người hài lòng với sự đánh đổi đó. Không nói gì với họ mà vẫn mổ thì không thể biện minh được. Nên cuộc trò chuyện trở thành một cuộc trò chuyện cụ thể: da sẽ không co hồi như ở tuổi ba mươi, đường hàm sẽ sắc nét hơn nhưng lớp da đã chùng có thể bị chảy xệ, và nếu điều đó xảy ra, cách chỉnh sửa là một ca căng cổ hoặc căng da mặt kỹ thuật deep plane chứ không phải hút mỡ thêm.

Với bệnh nhân muốn tránh hoàn toàn phẫu thuật trên lớp da, làm săn da bằng năng lượng là một lựa chọn một phần với kết quả cũng chỉ tương ứng một phần. Bệnh nhân hiểu điều đó và vẫn muốn lấy mỡ đi là đang đưa ra một quyết định có đầy đủ thông tin, và tôi thấy thoải mái khi phẫu thuật trên cơ sở đó.

Bạn thuộc nhóm bệnh nhân hút mỡ nào?

Bệnh nhân tạo hình với cân nặng ổn định. Cân nặng giữ trong khoảng vài kilogram suốt một năm trở lên. Mối quan tâm thường là một túi mỡ cụ thể chứ không phải kích thước tổng thể, và chất lượng da tốt. Kết quả ở nhóm này giữ được lâu nhất, nên cuộc trò chuyện về việc tăng cân trở lại phần lớn mang tính phòng ngừa.

Người vừa giảm một lượng cân đáng kể. Việc giảm cân đã xảy ra nhưng hình dáng chưa theo kịp, và có một sự cám dỗ mạnh mẽ là hoàn thiện nốt bằng phẫu thuật. Vấn đề ở đây là thời điểm chứ không phải tư cách ứng viên, vì phẫu thuật trước khi cân nặng ổn định nghĩa là tạo hình một cơ thể vẫn đang thay đổi.

Bệnh nhân dùng hút mỡ như một cách giảm cân. Vấn đề ở nhóm này là kỳ vọng, không phải giải phẫu. Hút mỡ là một thủ thuật tạo hình chứ không phải điều trị bệnh chuyển hoá, và một bệnh nhân có thói quen ăn uống cùng vận động không thay đổi là người dễ nhất gia nhập tỷ lệ đáng kể báo cáo tăng cân sau phẫu thuật.

Bệnh nhân chỉ có vấn đề vùng dưới cằm. Mối quan tâm giới hạn ở đường hàm và cằm đôi, và đây là nhóm có mức chịu đựng thay đổi thấp nhất, vì chỉ 2 đến 3 kilogram là đã lộ ra. Tư vấn thực tế ở đây cũng cần nói nhiều về duy trì cân nặng như về phẫu thuật. Nơi túi mỡ đủ nhỏ, một lựa chọn không phẫu thuật như giảm béo vi sóng ONDA có thể phù hợp hơn một ca mổ.

Hút mỡ bao lâu thì hồi phục, và khi nào nên tập lại?

Đồ định hình được mặc gần như liên tục trong 2 đến 3 tuần đầu, sau đó mặc toàn thời gian đến khoảng tuần thứ 6, rồi giảm dần khi sưng nề lắng xuống. Hoạt động bắt đầu lại với đi bộ nhẹ trong 2 tuần đầu, vận động tim mạch nhẹ ở tuần 3 đến 4, tập vừa phải ở tuần 5 đến 6, và tập không giới hạn sau tuần 6.

Sưng nề đi theo một lịch trình riêng dài hơn, và đường nét cuối cùng không nhìn thấy được cho đến 3 đến 6 tháng. Đây là phần hồi phục mà hầu hết bài viết coi là chuyện phụ, còn bằng chứng thì coi là trung tâm.

Việc quay lại tập thể dục sau 6 tuần không chỉ đơn thuần là được phép quay lại cuộc sống bình thường. Trong một thử nghiệm ngẫu nhiên trên phụ nữ hút mỡ bụng, nhóm bị để ít vận động phát triển sự gia tăng bù trừ của mỡ nội tạng ở tháng thứ 6, trong khi nhóm được phân vào 4 tháng tập luyện thì không. Tập thể dục là biện pháp ngăn ngừa hình thức tăng cân trở lại ít nhìn thấy nhất và bất lợi nhất về mặt chuyển hoá.

Điều đó định hình lại toàn bộ cuộc trò chuyện. Tuần thứ 6 không phải là điểm bệnh nhân được phép tập thể dục, mà là điểm họ cần phải tập, và kết quả phẫu thuật phụ thuộc vào điều đó theo cách không đồ định hình nào thay thế được.

Góc nhìn của bác sĩ

Tôi cho bệnh nhân biết con số 2 đến 3 kilogram ngay trong buổi tư vấn, trước khi bất kỳ điều gì được lên lịch, và một số người quyết định không phẫu thuật sau khi nghe điều đó. Tôi coi đó là những buổi tư vấn tốt chứ không phải những ca đã mất. Một người có cân nặng dao động 5 kilogram giữa mùa đông và mùa hè không hẳn là ứng viên kém cho hút mỡ nói chung, mà là ứng viên kém cho hút mỡ vùng dưới cằm nói riêng, và sự phân biệt đó đáng được nói thẳng ra hơn là để cả hai cùng phát hiện một năm sau. Một bệnh nhân có cân nặng dao động vẫn có thể giữ được một kết quả bền vững ở vùng bụng. Một đường hàm thì không tha thứ cho cùng một sự dao động đó.

Hút mỡ có những rủi ro và biến chứng gì?

Lồi lõm đường nét là biến chứng bệnh nhân sợ nhất và cũng gắn chặt nhất với kỹ thuật. Hút quá nông và dùng cannula quá lớn đều tạo ra gợn sóng khó sửa hơn nhiều so với việc chỉ thiếu độ đầy. Đâm kim chéo, tức tiếp cận mỗi vùng từ nhiều điểm vào nhỏ ở các góc khác nhau, được mô tả là thiết yếu cho việc loại bỏ đều và kết quả có kiểm soát.

Tụ dịch (seroma), sưng kéo dài và tê tạm thời là phổ biến và tự giới hạn. Rủi ro liên quan đến thể tích thì tăng theo quy mô ca mổ. Một tổng quan hệ thống trên 3.583 bệnh nhân hút mỡ thể tích lớn, với thể tích hút trung bình 7.735 mL, ghi nhận biến chứng nặng ở 3,35 phần trăm và biến chứng nhẹ ở 11,62 phần trăm. Trong đó có tụ dịch 5,51 phần trăm, thuyên tắc phổi 0,18 phần trăm và huyết khối tĩnh mạch sâu 0,12 phần trăm. Không ghi nhận ca tử vong nào trong nghiên cứu này. Các tác giả cẩn thận lưu ý rằng bằng chứng sẵn có là quan sát chứ không phải ngẫu nhiên có đối chứng.

Da chùng không hẳn là một biến chứng mà là một tình trạng có sẵn bị bộc lộ ra. Lấy đi phần mỡ đang lấp đầy một lớp da chùng không làm săn chắc lớp da đó. Bệnh nhân được tư vấn trước về điều này trải nghiệm nó như một sự đánh đổi đã biết trước, chứ không phải một thất bại phẫu thuật.

Câu hỏi đáng hỏi hơn

Hỏi liệu mỡ có quay lại không là đang hỏi về mô. Một câu hỏi hữu ích hơn là về con người: cân nặng của mình sẽ làm gì trong 5 năm tới, và cơ thể mình đặt số cân đó ở đâu khi nó đến.

Hai câu trả lời đó dự đoán độ bền của kết quả hút mỡ tốt hơn nhiều so với bất kỳ chi tiết kỹ thuật nào của ca mổ. Người có cân nặng ổn định nhiều năm và tập luyện đều đặn sẽ giữ được đường nét rất lâu. Người sắp bước vào một giai đoạn thay đổi sẽ thấy rằng phẫu thuật đã chuyển hướng sự thay đổi đó chứ không ngăn chặn nó.

Sinh học tế bào mỡ không phải là biến số. Kỹ thuật phẫu thuật quyết định liệu kết quả ban đầu có mượt mà hay không, và quyết định bao nhiêu khả năng lưu trữ tại chỗ đã mất đi, nhưng nó không quyết định bệnh nhân sẽ làm gì sau đó. Chọn một bác sĩ giải thích điều này thay vì hứa hẹn sự vĩnh viễn tự nó là một phép thử sàng lọc hữu ích.

Bài viết bởi Bác sĩ Lee Yongwoo, bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ tại VIP Plastic Surgery, Hàn Quốc, chuyên sâu về giải phẫu vùng mặt và các thủ thuật thẩm mỹ.

Câu hỏi thường gặp về hút mỡ và chuyện béo lại

Hút mỡ xong có bị béo lại không?

Không, ở vùng đã điều trị thì không. Tế bào mỡ bị hút ra không tái tạo, vì số lượng adipocyte cố định ở tuổi trưởng thành. Cân nặng tăng sau đó được lưu trữ bằng cách làm phình to các tế bào còn lại, và phần lớn số cân đó đi về những vùng chưa từng được hút.

Tăng bao nhiêu cân thì làm hỏng kết quả hút mỡ?

Tuỳ vùng. Vùng cổ và dưới cằm bắt đầu lộ thay đổi ở khoảng 2 đến 3 kg. Vùng bụng và đùi thường chịu được đến 5 đến 7 kg trước khi đường nét bị mờ. Đây là ngưỡng cho thay đổi nhìn thấy được, không phải ngưỡng cho việc mỡ quay lại về mặt sinh học.

Tăng cân sau hút mỡ thì mỡ đi đâu?

Vào những vùng chưa được điều trị. Một nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng tìm thấy sự phân bố lại chủ yếu ở bụng trên, cánh tay và vai trong vòng một năm. Vùng đùi đã điều trị vẫn còn giảm ở mốc một năm, trong khi mức giảm đạt được ở bụng đã biến mất. Cũng có sự gia tăng bù trừ của mỡ nội tạng ở bệnh nhân không tập thể dục.

Vì sao mặt tôi trông đầy hơn sau khi hút mỡ thân mình?

Vì khuôn mặt báo cáo thay đổi cân nặng sớm hơn các vùng được che phủ. Vùng cổ chủ ý được hút ít hơn theo thiết kế, không có quần áo che, và phụ thuộc vào một đường bóng hàm duy nhất để tạo độ sắc nét. Nên chỉ cần một lượng mỡ dưới cằm tăng nhỏ cũng lộ ra ngay lập tức, dù phần lớn mỡ tăng lại đã đi nơi khác.

Tế bào mỡ có thể mọc lại ở vùng đã điều trị không?

Số lượng tế bào mỡ không tăng ở tuổi trưởng thành, nên tế bào mới không xuất hiện thêm ở vùng đã điều trị. Khoảng 10 phần trăm tế bào mỡ được thay mới mỗi năm, nhưng tổng số lượng được giữ ổn định ở một mức cố định chứ không mở rộng.

Hút mỡ có phải là vĩnh viễn không?

Việc loại bỏ tế bào mỡ là vĩnh viễn. Độ bền của hình dáng bên ngoài thì không được bảo đảm, vì các tế bào còn lại ở khắp cơ thể có thể phình to khi tăng cân và cân đối tổng thể của vóc dáng có thể thay đổi theo thời gian.

Hút mỡ có cải thiện sức khoẻ hay chuyển hoá không?

Không đáng tin cậy. Nghiên cứu được kiểm soát tốt nhất đo độ nhạy insulin, các chỉ dấu viêm, huyết áp và mỡ máu sau hút mỡ bụng ở phụ nữ béo phì, và không tìm thấy cải thiện có ý nghĩa nào ở tuần 10 đến 12. Các nghiên cứu tổng quan trên thể tích hút lớn hơn nhiều có ghi nhận thay đổi khiêm tốn về mỡ máu và đường huyết, nhưng hút mỡ nên được hiểu là một thủ thuật tạo hình chứ không phải điều trị bệnh chuyển hoá.

Nên mặc đồ định hình (gen) sau hút mỡ trong bao lâu?

Liên tục trong 2 đến 3 tuần đầu, sau đó mặc toàn thời gian đến khoảng tuần thứ 6, rồi giảm dần khi sưng nề lắng xuống. Thời gian chính xác thay đổi theo thể tích đã hút và vùng điều trị.

Khi nào có thể tập thể dục lại sau hút mỡ?

Đi bộ nhẹ trong 2 tuần đầu, cardio nhẹ ở tuần 3 đến 4, tập vừa phải ở tuần 5 đến 6, và tập không giới hạn sau tuần 6. Việc quay lại tập thể dục quan trọng hơn hầu hết bệnh nhân nghĩ, vì nhóm không vận động trong một nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng đã phát triển sự gia tăng bù trừ của mỡ nội tạng mà nhóm có tập không gặp phải.

Có cần đạt cân nặng mục tiêu trước khi hút mỡ không?

Sự ổn định cân nặng quan trọng hơn một con số cụ thể. Phẫu thuật trong giai đoạn cân nặng đang thay đổi tích cực nghĩa là tạo hình một cơ thể vẫn đang chuyển động, và kết quả sẽ kém dự đoán hơn. Ổn định trong vài tháng trước phẫu thuật cho kết quả đáng tin cậy nhất.

Khác biệt giữa VASER và hút mỡ truyền thống là gì?

VASER dùng sóng siêu âm để làm tan mỡ trước khi hút, giúp ích với mô xơ, với vùng đã mổ có sẹo dính, khi cần thêm một chút co hồi da, và cho tạo hình cơ bắp chi tiết cao. Với mỡ mềm và mục tiêu chỉ là giảm thể tích đơn giản, hút mỡ hút chân không truyền thống thường là đủ.

Hút mỡ có làm săn chắc da chùng không?

Không đáng tin cậy. Độ co hồi da phụ thuộc vào độ đàn hồi da còn lại. Hút mỡ khỏi một lớp da đã chùng có thể khiến độ chùng càng lộ rõ hơn. Bệnh nhân chùng da đáng kể nhìn chung cần thêm một thủ thuật căng da hoặc làm săn da bằng năng lượng, thay vì hoặc cùng với việc lấy mỡ.

Một lần hút mỡ có thể lấy được bao nhiêu mỡ?

Thông lệ chuẩn giữ tổng thể tích hút trong khoảng 5.000 mL cho một lần mổ. Vượt quá mức đó được xếp vào hút mỡ thể tích lớn, cần thực hiện tại bệnh viện cấp cứu hoặc cơ sở được công nhận, với theo dõi qua đêm sinh hiệu và lượng nước tiểu. Chưa có dữ liệu công bố nào xác lập một thể tích tối đa tuyệt đối, chỉ biết rằng rủi ro tăng theo thể tích hút và số vùng điều trị.

Kết quả có bị lồi lõm hay không đều không?

Lồi lõm đường nét là biến chứng thẩm mỹ phổ biến nhất và phần lớn phụ thuộc vào kỹ thuật. Giữ lại lớp mỡ nông dưới da, dùng cannula nhỏ hơn, kỹ thuật đâm kim chéo từ nhiều điểm vào, và chủ ý hút thiếu một chút là các biện pháp phòng ngừa tiêu chuẩn.

Mang thai sau hút mỡ thì mỡ có quay lại không?

Mang thai kéo theo thay đổi cân nặng đáng kể và biến động nội tiết trong cách phân bố mỡ, nên cân đối vóc dáng sẽ thay đổi. Vùng đã điều trị giữ ít tế bào mỡ hơn và có xu hướng tăng ít hơn vùng chưa điều trị, nhưng đường nét tổng thể đạt được từ phẫu thuật khó có khả năng được giữ nguyên không đổi.

Mỡ lấy ra từ hút mỡ có dùng để cấy mỡ được không?

Mỡ hút ra có thể được xử lý và cấy ghép, đây là thực hành phổ biến. Nhưng tỷ lệ mỡ cấy thực sự sống được bao nhiêu là một câu hỏi khác, với sinh học riêng của nó.