Căng da mặt ở tuổi 40, 50, 60 hay 70: Cái gì thật sự lão hóa, và ca mổ nào chạm tới được

Có độ tuổi tốt nhất để căng da mặt không? Ngày sinh là đơn vị sai

Không có. Căng da mặt ở tuổi 45 và căng da mặt ở tuổi 68 là cùng một ca mổ thực hiện trên hai loại mô khác nhau, và thứ tách hai khuôn mặt ra không phải mức độ nguy hiểm, cũng không phải kỹ thuật của bác sĩ, mà là lớp nào đã thay đổi và ca mổ có với tới lớp đó hay không.

Khi bệnh nhân hỏi độ tuổi tốt nhất là bao nhiêu, câu trả lời trung thực nghe có vẻ như né tránh. Nó không né tránh. Câu trả lời hữu ích hơn là: tuổi không phải một con số dự báo được điều gì.

Con số lớn nhất chúng ta có để kiểm tra điều đó là một nghiên cứu trên 11.300 ca căng da mặt, tuổi trung bình 59,2. Tuổi không phải yếu tố dự báo độc lập của biến chứng trong bộ dữ liệu đó. Biến chứng lớn chiếm 1,8%, tụ máu 1,1%, nhiễm trùng 0,3%. Thứ dự báo được rắc rối là giới nam, BMI từ 25 trở lên, và việc gộp một ca căng da mặt với một ca mổ khác trong cùng buổi. Không có ngày sinh nào trong danh sách đó.

Niềm tin phổ biến của bệnh nhân là 45 quá sớm còn 70 quá muộn. Cả hai cách nghĩ đều lấy lịch ra làm đại diện cho mô. Xương, mỡ sâu, mô nằm giữa các dây chằng giữ (retaining ligament) và da không chạy cùng một chiếc đồng hồ.

Bài này đi từng lớp một qua những gì đã được đo, rồi ánh xạ mỗi lớp lên phương pháp chạm tới nó.

Ba phát hiện đi ngược lại điều bệnh nhân hay nghe. Thứ nhất, không phép đo nào cho thấy dây chằng giữ yếu đi theo tuổi. Thứ hai, phần lớn lượng mỡ mất ở má đã mất xong trước ngưỡng trung niên. Thứ ba, trên khuôn mặt người Hàn Quốc, bờ hốc mắt không đo thấy rộng ra theo tuổi như tài liệu phương Tây mô tả.

Câu hỏi thật là lớp nào đã thay đổi, và ca mổ có với tới được không

Có bốn lớp lão hóa, và không ca mổ đơn lẻ nào chạm quá hai trong số đó. Đó là câu trả lời ngắn. Xương tiêu đi ở những vị trí cụ thể và đổi nền của mọi thứ tựa lên nó. Khoang mỡ sâu mất thể tích, để lại một vỏ da từng được lấp đầy nay treo lỏng. Mô mềm trượt đi giữa những dây chằng giữ vẫn đứng nguyên tại chỗ. Da mất collagen, mất độ dày, và trên hết là mất khả năng bật trở lại.

Căng da mặt là ca mổ trên lớp thứ ba. Nó giải phóng các neo, đưa tấm mô nằm giữa chúng lên và ra sau, rồi đóng da lại mà không để da chịu lực. Căng da mặt không trả lại thứ mà sự xẹp đã lấy đi, không xây lại phần xương hàm trên đã tiêu, và không làm dày trung bì.

Chỗ nhầm lẫn này đứng sau nhiều ca thất vọng sau mổ mặt. Tầng giữa mặt lõm, viền hàm vẫn gọn. Ca căng da mặt được làm đúng kỹ thuật. Bệnh nhân thấy mặt bị kéo và vẫn mệt mỏi như cũ. Không có gì hỏng cả. Chỉ là ca mổ nhắm sai lớp.

Nói vậy thì tuổi vẫn có ích, nhưng chỉ như một phỏng đoán thô về việc lớp nào có khả năng đang liên quan.

Có một tín hiệu dài hạn đi ngược lại nỗi sợ của phần lớn bệnh nhân tư vấn sớm. Một tổng quan về kết quả căng da mặt dài hạn ghi nhận bệnh nhân mổ dưới 50 tuổi báo cáo mức hài lòng tốt hơn nhiều năm sau đó. Nghiên cứu đó không đo lý do.

Cái gì thật sự lão hóa trên khuôn mặt: xương, mỡ sâu, mô giữa dây chằng, và da

Bốn quá trình, bốn lịch trình, và không đảo ngược được như nhau. Xương tiêu đi ở những vị trí xác định và không bao giờ quay lại. Khoang mỡ sâu xẹp xuống, phần lớn đã xẹp sớm. Mô nằm giữa các dây chằng trượt đi trong khi neo vẫn cố định, nên đặt lại được. Da mất độ bật, cải thiện được nhưng không phục hồi được.

Xương: nền lùi lại, ở vị trí cụ thể và theo lịch sắc tộc

Xương mặt không co đều. Nó tiêu ở những chỗ nhất định, và những chỗ đó khác nhau giữa các nhóm dân số.

Một nghiên cứu CT trên 120 người chia làm ba nhóm tuổi cho thấy góc glabella và góc hàm trên giảm, chiều dài và chiều cao xương hàm dưới giảm, còn góc hàm dưới mở ra. Một tổng quan giải phẫu về lão hóa mặt đặt góc hàm trên nhỏ hơn khoảng 10 độ ở người trên 60 tuổi so với người dưới 30, và đặt phần tiêu bờ hốc mắt dưới ngoài vào tuổi trung niên trong khi bờ trên trong chỉ tiêu ở tuổi già.

Đến đây thì mô tả chuẩn ngừng mô tả đúng người đọc của website này.

Trên 107 người Hàn Quốc từ 20 đến 35 tuổi so với nhóm từ 60 trở lên, chiều cao và diện tích khẩu độ hốc mắt không đổi có ý nghĩa thống kê. Chênh lệch trung bình dưới 0,1 mm. Một nghiên cứu khác trên 54 người Đông Á chụp ở tuổi 20, 40 và 60 thấy trần và sàn hốc mắt khác nhau giữa 20 và 40 tuổi, rồi đi ngang.

Sách giáo khoa phương Tây mô tả bờ hốc mắt rộng ra tới tuổi già. Với bệnh nhân Hàn Quốc, điều đó không đúng.

Mô hình khái niệm về khuôn mặt châu Á, với tầng giữa rộng hơn và phẳng hơn, mô mềm nặng hơn, da dày hơn, là ý kiến chứ không phải phép đo.

Giới tính cũng đổi lịch trình. Một nghiên cứu quét 3D trên 88 khuôn mặt từ 26 đến 90 tuổi, đo tại 585 điểm, cho thấy hai giới thay đổi theo quỹ đạo tương tự nhau tới khoảng 50 tuổi. Sau mốc đó quỹ đạo của nữ rẽ ngoặt. Số năm kể từ kỳ kinh cuối dự báo tốt hơn tuổi, và phần quy chủ yếu cho tiêu xương hàm dưới.

Mỡ sâu: mất dồn về phía trước, phần lớn xong ở trung niên

Mỡ má không rút đều từ 30 đến 80 tuổi. Phần lớn đã mất xong trước ngưỡng trung niên, và điều đó thay đổi hẳn cách đọc một khuôn mặt 40 tuổi.

Nghiên cứu MRI trên 58 phụ nữ chia ba nhóm trẻ, trung niên và lớn tuổi đo được những con số sau. Mô dưới da ở má trong mỏng hơn 3,3 mm ở nhóm trung niên và 3,2 mm ở nhóm lớn tuổi so với nhóm trẻ. Má ngoài mỏng hơn 2,4 mm ở cả hai so sánh. Vùng dưới hốc mắt mỏng hơn 1,6 mm rồi 2,2 mm. Vùng thái dương đo được 12,3 mm, 8,4 mm và 8,9 mm theo ba nhóm. Nhóm tác giả đặt thay đổi rõ nhất vào khoảng giữa 30 và 60 tuổi.

Mỡ nằm trong các khoang rời chứ không phải một khối liền. Một nghiên cứu nhuộm màu trên xác cho thấy mặt không lão hóa như một khối hợp nhất. Trên 14 nửa mặt, nghiên cứu về khoang mỡ má trong sâu kết luận rằng mất thể tích để lại một vỏ da có nhiều bề mặt hơn ruột, và gọi hiện tượng đó là giả sa, tức pseudoptosis. Trên 12 đầu xác so sánh nhóm 54 đến 75 tuổi với nhóm 75 đến 104 tuổi, khoang mỡ nằm xa bờ dưới hốc mắt hơn và tầng dưới đầy hơn.

Có một phát hiện đáng ghim lại. Khi chồng ảnh của cùng một người chụp cách nhau 10 đến 50 năm lên nhau, ranh giới mi-má giữ nguyên vị trí. Nó lộ ra do tương phản chứ không phải do tụt xuống. Nốt ruồi và nếp nhăn cơ vòng mi giữ nguyên chỗ qua nhiều thập kỷ.

Mô giữa các dây chằng: neo đứng yên, mô giữa chúng trượt

Không phép đo nào cho thấy dây chằng giữ giãn ra theo tuổi. Điều này đi ngược lại lời giải thích quen thuộc trong phòng tư vấn, và cả hai nghiên cứu đã xem đều chỉ về hướng ngược lại.

Mô tả gốc về dây chằng giữ của má liệt kê bốn dây chằng chạy từ cân sâu hoặc từ xương lên trung bì: dây chằng gò má, dây chằng hàm dưới, dây chằng platysma-tai và dây chằng platysma-da trước. Chúng giữ da mặt chống lại thay đổi do trọng lực và vạch nên bờ trước của vùng chảy xệ hai bên hàm (jowl). Muốn mô đi lên tối đa thì phải cắt ngang chúng. Một nghiên cứu sau đó xác nhận vị trí dây chằng hằng định giữa các cá nhân.

Nghiên cứu cơ sinh học trên xác đo bốn dây chằng này. Dây chằng gò má mạnh và cứng nhất, rồi đến dây chằng hốc mắt, rồi đến dây chằng hàm dưới và hàm trên. Kích thước và tính chất sinh lý của chúng không đổi theo nửa mặt, theo tuổi hay theo giới.

Nghiên cứu duy nhất phân tầng theo tuổi trên chính những cấu trúc này được làm trên chuột. Tỷ lệ collagen loại I trên loại III tăng từ 1,74 lên 3,93 rồi 5,58 khi đi từ nhóm trẻ qua trung niên tới trưởng thành. Dây chằng trở nên cứng hơn, giống cân hơn, chứ không lỏng hơn.

Cơ chế cụ thể là thế này. Điểm cố định giữ nguyên chỗ, còn mô nằm giữa chúng xẹp đi và trượt. Nếp gấp hình thành ở đúng chỗ mà neo giữ da lại trong khi mô trượt qua nó. Hệ quả là chảy xệ hai bên hàm và rãnh mũi má (nasolabial fold) xuất hiện ở những tọa độ dự đoán được trên những khuôn mặt khác hẳn nhau. Cắt neo thì mô di chuyển được. Siết ngược lại neo thì không.

Da: độ hồi phục đi trước độ săn, và mãn kinh tăng tốc

Da mất khả năng hồi phục sau khi bị kéo giãn nhanh hơn mất độ cứng. Đây là tính chất quyết định một khuôn mặt đáp ứng với ca mổ như thế nào.

Phép đo cutometry trên 300 người từ 20 đến 74 tuổi cho thấy mọi chỉ số đều giảm theo tuổi, nhưng chỉ số pha hồi phục giảm nhiều hơn. Mặt có thể sờ thấy săn mà gần như không còn độ bật. Da như vậy không co về khung mới sau căng da mặt. Đó chính là tính chất đứng sau vẻ mặt bị kéo căng, thứ mà bài về tác dụng phụ của căng da mặt mô tả kỹ hơn.

Độ dày cũng giảm, nhưng không đều. Siêu âm tần số cao trên 118 người lớn cho thấy ở nữ, độ dày trung bì giảm theo tuổi ở trán, glabella, gò má và vùng dưới hàm, mạnh nhất ở gò má. Ở nam, chỉ gò má đạt ý nghĩa thống kê. Collagen giảm theo tuổi ở cả hai giới và ít hơn ở nữ ở mọi độ tuổi.

Qua giai đoạn chuyển tiếp mãn kinh, mức mất dốc hơn hẳn. Collagen da được cho là giảm tới 30% trong 5 năm đầu sau mãn kinh, rồi khoảng 2% mỗi năm sau đó. Độ dày giảm khoảng 1,13% mỗi năm.

Cơ là lớp bệnh nhân hay đổ lỗi nhất, và cũng là lớp ít thay đổi nhất. MRI trên 20 phụ nữ từ 16 đến 30 tuổi so với nhóm trên 59 tuổi cho thấy cơ biểu cảm không khác nhau có ý nghĩa về chiều dài, độ dày, thể tích hay mức thâm nhiễm mỡ. Cơ biểu cảm không phải thứ chảy xệ. Siết một tấm cơ là siết thứ không hề thay đổi. Khác biệt này được nêu kỹ hơn ở bài so sánh deep plane và SMAS.

Điều gì thay đổi ở 40, 50, 60 và 70: dữ liệu thật sự đặt gì vào từng thập kỷ

Mỗi thập kỷ dưới đây chỉ được dựng từ những phát hiện mà nguồn đặt vào khoảng tuổi đó, nên nó ngắn hơn hướng dẫn theo thập kỷ thông thường. Gần như toàn bộ bằng chứng trong bài này là cắt ngang, nghĩa là so sánh những người khác nhau ở các độ tuổi khác nhau chứ không theo dõi một người suốt nhiều thập kỷ. Ranh giới thập kỷ chỉ là tiện lợi; các nghiên cứu dùng những dải như 21 đến 30, 41 đến 50, hay 61 đến 70.

Tuổi 40: xẹp đã xảy ra phần lớn, khung còn nguyên

Tới tuổi 40, phần lớn lượng mỡ đã mất xong. Bệnh nhân ở thập kỷ này thường mô tả mình trông mệt hơn là trông chảy xệ.

Má trong ở nhóm trung niên trong nghiên cứu MRI mỏng hơn nhóm trẻ 3,3 mm, còn nhóm lớn tuổi mỏng hơn 3,2 mm so với cùng nhóm trẻ đó. Nói cách khác, giữa trung niên và lớn tuổi không còn mất thêm. Vùng thái dương đã đi từ 12,3 xuống 8,4 mm.

Thay đổi xương diễn ra theo vị trí, và quanh hốc mắt Đông Á thì phần lớn đã xong. Trần và sàn hốc mắt khác nhau giữa tuổi 20 và tuổi 40 rồi đi ngang. Tiêu bờ hốc mắt dưới ngoài đã có mặt ở tuổi trung niên. Xương hàm dưới chưa vào cuộc.

Không đo thấy biến thiên theo tuổi ở dây chằng tại bất kỳ thập kỷ nào, kể cả trong nghiên cứu cơ sinh học trên xác.

Kết luận cho thập kỷ này: mặt tuổi 40 thường là vấn đề thể tích hơn là vấn đề khung, và da còn độ bật.

Tuổi 50: quỹ đạo rẽ, viền hàm nhập cuộc

Có một thứ đo được xảy ra với lão hóa mặt nữ quanh tuổi 50. Phân tích hình dạng 3D cho thấy hai giới đi theo quỹ đạo tương tự nhau tới khoảng tuổi đó, rồi quỹ đạo của nữ rẽ ngoặt, dốc nhất ở đầu giai đoạn sau mãn kinh. Số năm kể từ kỳ kinh cuối dự báo tốt hơn tuổi, và phần quy chủ yếu cho tiêu xương hàm dưới.

Đó là tương quan đo được gần nhất với điều bệnh nhân mô tả như một sự kiện đột ngột: viền hàm gọn ở tuổi 51, nhòe ở tuổi 53.

Da chạy cùng chiếc đồng hồ đó. Nghiên cứu nội tiết gốc về collagen và độ dày da sau mãn kinh ghi mức giảm 1 đến 2% mỗi năm. Tổng quan sau đó đặt mức giảm sớm tới 30% trong 5 năm đầu.

Chưa loạt căng da mặt nào kiểm định mãn kinh như một yếu tố rủi ro, và trong dữ liệu kết quả trình bày ở dưới, tuổi không phải yếu tố dự báo độc lập.

Mãn kinh đổi chẩn đoán nhiều hơn đổi kỹ thuật. Xương hàm dưới tiêu đi dưới một lớp da ít hồi phục, và chảy xệ hai bên hàm là chỗ mà filler thường làm nặng thêm.

Tuổi 60: bộ xương hoàn tất việc đã bắt đầu

Tới tuổi 60, thay đổi xương chính là những gì các loạt CT đặt vào dải tuổi già nhất. Góc hàm trên nhỏ hơn khoảng 10 độ sau 60 tuổi so với dưới 30. Góc thành trước hàm trên giảm có ý nghĩa qua các dải 21 đến 30, 41 đến 50 và 61 đến 70 trên 62 bệnh nhân. Diện tích khẩu độ hình lê tăng theo tuổi trong một phân tích xương ba dải, còn góc hình lê thì không, và loạt đó đặt mức tăng giữa nhóm trẻ với nhóm trung niên chứ không phải ở giai đoạn muộn. Tiêu bờ hốc mắt trên trong thuộc về giai đoạn này, vì tổng quan giải phẫu chỉ đặt nó ở tuổi già.

Mô mềm thì yên hơn dự đoán. Độ dày má ở nhóm lớn tuổi trong nghiên cứu MRI không thấp hơn nhóm trung niên, nên sự xẹp đã thống trị tuổi 40 nay không còn là một quá trình đang hoạt động. Chiều cao và diện tích khẩu độ hốc mắt ở 107 người Hàn cũng không đổi giữa tuổi 20 và tuổi 60, nên lời khuyên xây trên giả định hốc mắt rộng ra không áp dụng được ở đây.

Tuổi 70 trở lên: ca mổ vẫn là ca mổ đó

Kết quả căng da mặt ở tuổi 70 có dữ liệu đầy đủ hơn hẳn thường lệ, và chúng bình thường theo nghĩa khiến người ta yên tâm.

Trên 216 bệnh nhân chia ở mốc 65 tuổi, tuổi trung bình 57,6 và 70,0, biến chứng lớn chiếm 2,0% ở nhóm dưới 65 và 2,9% ở nhóm từ 65 trở lên, với p = 0,65. Biến chứng nhỏ là 6,1% so với 5,9%. Tuổi thời gian đơn thuần không phải yếu tố rủi ro độc lập.

Trên 541 bệnh nhân phân tầng tới nhóm từ 76 tuổi trở lên, biến chứng lớn chiếm 0,4%. Tỉ số chênh của nhóm già nhất là 1,82 với khoảng tin cậy từ 0,51 đến 5,19, đủ rộng để bao gồm cả khả năng không có tác động nào.

Một con số mô tả những bệnh nhân này là ai: 41,2% nhóm lớn tuổi đã từng căng da mặt, so với 17,6% ở nhóm trẻ.

Và một tổng quan trên 42 ca căng da mặt lần hai cho thấy khoảng cách trung bình giữa lần một và lần hai là 11,9 năm, dao động từ 1,0 đến 34,5 năm, với tuổi trung bình 50,2 ở lần đầu và 61,9 ở lần hai.

Phương pháp nào chạm tới lớp nào: So sánh nhanh

Khớp nỗi phiền muộn với một lớp, rồi khớp lớp đó với một ca mổ, là phần lớn công việc mà một buổi tư vấn nên làm. Bảng dưới đây có một cột thứ tư thành thật: cái gì không chạm tới được vấn đề dù làm tốt tới đâu.

Đọc xuống cột thứ tư thì thấy mẫu hình đứng sau phần lớn kết quả gây thất vọng: một ca mổ đúng kỹ thuật nhắm sai lớp. Không có cột nào trong bốn cột đó là ngày sinh.

Cách tôi mổ mặt 45 tuổi và mặt 68 tuổi: cùng một kiểu giải phóng, khác phần thêm vào

Hai khuôn mặt nhận cùng một ca mổ. Tôi dùng kỹ thuật deep plane ở phần lớn ca căng da mặt của mình, vì phần SMAS là lớp cân cơ nông nằm dưới da mặt, và khi bị siết lại thì nó làm việc chống lại lực căng chưa hề mất đi. Cơ sinh học trình bày ở trên cho thấy neo đó không yếu ở cả hai bệnh nhân.

Ở cả hai, tôi giải phóng dây chằng gò má và dây chằng hàm dưới trọn vẹn hết mức giải phẫu cho phép, rồi đưa da và lớp sâu đi cùng nhau như một khối hợp nhất. Một mặt giải phóng dở dang là một mặt bị thỏa hiệp, vì dây chằng nào còn nguyên sẽ trở thành neo mới và giới hạn mới. Điều đó quan trọng hơn trên giải phẫu châu Á, nơi ranh giới SMAS tại các cơ gò má không rõ.

Cái đổi theo biểu hiện là đường vào và phần thêm vào, không phải mặt phẳng bóc tách. Khi cổ thật sự không cần làm, tôi dùng cùng ca deep plane nhưng qua một đường mổ ngắn hơn và bỏ nhánh sau tai. Căng da mặt đường mổ ngắn (mini facelift) ở đây nghĩa là cùng một kiểu giải phóng với ít sẹo hơn, chứ không phải một ca mổ nông hơn.

Phần không đổi chút nào thì dài hơn phần đổi. Lưới khâu cầm máu, tức hemostatic net, được đặt ở cuối mọi ca căng da mặt không ngoại lệ, dùng chỉ nylon 4-0 xuyên qua vạt đã nâng xuống sàn bóc tách, và tháo ở ngày 3 đến 4. Hai dẫn lưu hút kín mỗi bên, cả hai đưa ra gần xương chũm. Khi đệm mỡ má thật sự là phần thừa, tôi lấy qua đường miệng như bước đầu tiên, và quyết định điều đó bằng cách nhìn vào vùng thái dương và hõm dưới gò má; nếu một trong hai đã đang mỏng thì tôi từ chối. Với filler sai lớp, tôi tiêm tan trước rồi mổ sau 3 đến 6 tháng, và không chỉnh sửa gì trong vòng 6 tháng.

Trên bàn mổ, mô thật sự khác ở đâu

Bản thân mô báo thập kỷ trước khi hồ sơ báo. Bệnh nhân tuổi 40 có SMAS dày, giữ được mũi khâu, mỡ dưới da đủ dày để mở sạch mặt phẳng dưới SMAS, và da nặng nên tự trải lại. Bệnh nhân cuối 60 có SMAS mỏng hơn và mong manh hơn; một mũi khâu đặt vào đó dưới lực căng sẽ tuột đi. Đó là lý do thực tế khiến tôi đưa cả khối hợp nhất đã giải phóng đi như một đơn vị thay vì gom một tấm yếu bằng chỉ. Da nhẹ hơn, trung bì thưa hơn, và phần thừa tập trung ở cổ.

Dây chằng sờ thấy như nhau ở cả hai tuổi.

Cái làm chậm bước giải phóng không phải ngày sinh mà là những gì đã làm trước đó. Chỉ, filler lặp lại và căng da mặt trước đây đều để lại sẹo trong chính mặt phẳng mà tôi cần bóc tách. Chảy máu thì đi theo huyết áp, giới và thuốc kháng tiểu cầu nhiều hơn hẳn so với tuổi. Vì vậy tôi đặt lưới khâu cầm máu ở mọi độ tuổi.

Thật sự cắt bỏ bao nhiêu da

Ít hơn bệnh nhân nghĩ, vì da không mang lực nâng. Ở ca deep plane lần đầu trên mặt tuổi 40, tôi cắt trước tai cỡ 1 đến 2 cm, còn sau tai thường không cắt gì vì nhánh sau tai đã bị bỏ. Ở mặt cuối 60, tôi cắt trước tai gần 2 đến 4 cm, và sau tai, nơi da cổ dồn lại, có thể vượt 5 cm.

Tôi coi những con số đó là mô tả lớp vỏ chứ không phải thước đo kết quả. Lực căng nằm ở lớp sâu. Da đóng lại mà không chịu lực ở cả hai độ tuổi.

Khi nào thêm cấy mỡ

Một dấu hiệu khám quyết định việc này, không bao giờ là tuổi. Hai dấu hiệu đưa tôi tới cấy mỡ tự thân: thái dương lõm kèm má trong sâu trũng, hoặc một bậc ở ranh giới mi-má nơi bờ hốc mắt lộ qua.

Có một trong hai dấu hiệu đó thì mỡ đi vào má trong sâu và thái dương, vào bờ hốc mắt, và khi cần thì vào rãnh trước vùng chảy xệ hai bên hàm và khóe miệng. Thể tích nhỏ ở mỗi vị trí.

Qua tuổi 50, đây là phần thêm phổ biến cùng với căng da mặt. Ở tuổi 40, kế hoạch phổ biến hơn lại là cấy mỡ không kèm căng da, vì sự xẹp mới là chẩn đoán và chưa có gì trượt. Phần sống sót chỉ là một phần, tùy theo điều kiện đã nêu ở hướng dẫn về cấy mỡ. Tôi cấy cho phần sẽ ở lại, không cấy cho phần mình đưa vào.

Khi nào tôi bảo chờ, khi nào tôi bảo không

Với bệnh nhân tuổi 40, tôi bảo chờ khi dùng tay nâng má lên không sửa được gì. Một khuôn mặt không cải thiện khi nâng bằng tay thì cũng sẽ không cải thiện khi nâng bằng mổ; sự xẹp phải điều trị bằng thể tích chứ không bằng giải phóng. Tôi cũng yêu cầu chờ qua những đợt dao động cân nặng lớn, yêu cầu ngừng hút thuốc, vì người hút thuốc mang một rủi ro riêng cho chính làn da, lớn hơn bất kỳ ngày sinh nào, như bài về hút thuốc và nguy cơ hoại tử da sau căng da mặt phân tích, rồi tiêm tan filler và để mặt ổn định 3 đến 6 tháng trước khi lên kế hoạch.

Với bệnh nhân tuổi 70, tôi không nói không vì một con số. Tôi nói không vì bốn thứ: huyết áp không ổn định được, tim không thể ngừng thuốc chống đông, trí óc không theo được hướng dẫn trong tuần đầu, và kỳ vọng là bức ảnh chính mình ở tuổi 40. Bốn điều đó đã từng cho bệnh nhân về. Lịch thì chưa bao giờ.

Khuôn mặt sau mãn kinh

Mãn kinh không phải một dòng trên tờ đồng ý mổ của tôi, nhưng các dấu hiệu của nó đổi hai thứ trong kế hoạch. Thứ nhất, xương hàm dưới tiêu đi để lại một rãnh trước vùng chảy xệ, nên căng da mặt đơn thuần không trả lại được một viền hàm thẳng; rãnh trước vùng chảy xệ được cấy mỡ cùng ca. Thứ hai, da cổ mất độ hồi phục, nên nhánh sau tai hiếm khi được bỏ, cơ platysma được sửa gần như mọi lần, và phần da cắt sau tai nhiều hơn so với một chiếc cổ trẻ cần.

Estrogen uống vào được hỏi như một câu hỏi về huyết khối. Thời điểm quanh mổ do bác sĩ kê đơn quyết định cùng với tôi, không phải tôi quyết định một mình.

Bạn thuộc nhóm nào

Bệnh nhân phân theo biểu hiện, không theo thập kỷ. Sáu nhóm dưới đây bao phủ phần lớn những gì đến tư vấn căng da mặt.

44 tuổi, má phẳng đi nhưng viền hàm vẫn gọn.

Chẩn đoán ở đây là thể tích. Má trong đã mỏng khoảng 3,3 mm ở tuổi trung niên, còn tiêu xương hàm dưới không phải thứ mà các nguồn đặt vào thập kỷ này. Hướng đi là bù vào khoang bị xẹp. Căng da mặt chỉ siết một lớp vỏ đang thiếu ruột.

52 tuổi, viền hàm “vỡ” trong vòng 18 tháng.

Đây là mẫu hình của nghiên cứu hình dạng 3D: quỹ đạo của nữ rẽ ở khoảng tuổi 50, và tiêu xương hàm dưới chiếm phần lớn phần thay đổi. Filler dọc theo bờ hàm thường chất thêm sức nặng lên một bờ đã mất chỗ đỡ.

58 tuổi, cổ đầy nhưng da vẫn tốt.

Xử lý cổ trước. Đầy dưới cằm kèm góc cổ-cằm tù là chẩn đoán ở cổ, nên đường mổ phải ra sau tai và thường xuống dưới cằm, bất kể má trông ra sao. Độ hồi phục tốt giúp cổ giữ được góc mới.

63 tuổi, đã căng chỉ và tiêm filler suốt mười năm.

Hai vấn đề cùng lúc: vật liệu nằm sai lớp, và những mặt phẳng mô sẹo lặp lại. Tôi tiêm tan filler trước, để mặt ổn định, rồi mới lên kế hoạch. Bóc tách qua vùng xơ hóa do chỉ để lại sẽ chậm hơn.

71 tuổi, căng da mặt lần hai.

Điều này phổ biến chứ không phải ngoại lệ. Trong một so sánh 216 người, 41,2% bệnh nhân từ 65 tuổi trở lên đã từng căng da mặt, và tuổi trung bình ở ca căng lần hai là 61,9. Khác biệt nằm ở mặt phẳng đã mổ trước đó và lượng da còn lại.

Nam 47 tuổi.

Cùng lớp, khác hồ sơ rủi ro, và khác đường mổ. Nam có nguy cơ tụ máu khoảng 3,9 lần nữ trong bộ dữ liệu 11.300 ca, nên tôi siết quy trình cầm máu chứ không từ chối. Da có râu quyết định vị trí đường mổ so với gờ bình tai.

Hồi phục ở tuổi 60 có lâu hơn ở tuổi 45 không?

Không đáng kể. Các mốc hồi phục nhìn chung như nhau ở 60 và 45 tuổi, và dữ liệu biến chứng nói thẳng điều đó: cả so sánh 216 người qua mốc 65 lẫn loạt 541 người phân tầng đều không thấy khác biệt có ý nghĩa theo tuổi.

Cắt chỉ quanh ngày 7. Tê má hết dần trong nhiều tháng. Sẹo cần trọn một năm, chi tiết ở bài về đường mổ và quá trình lành sẹo của deep plane.

Cái khác là lớp vỏ mà sưng lắng xuống vào. Khả năng hồi phục sau kéo giãn giảm nhanh hơn độ săn, nên da lớn tuổi thích nghi với đường nét mới chậm hơn, và giai đoạn cuối của quá trình ổn định đọc khác đi dù lịch trình giống nhau. Đó là đặc tính hoàn thiện, không phải biến chứng.

Với bệnh nhân ở xa, cửa sổ lên kế hoạch giống nhau ở mọi thập kỷ. Trình diện riêng tư được ở khoảng 2 tuần, thoải mái giao tiếp ở 4 đến 6 tuần, chi tiết ở bài về thời gian ở lại Hàn Quốc sau phẫu thuật.

Góc nhìn của bác sĩ

Khi bệnh nhân nói tuổi trước khi nói điều làm họ phiền, tôi yêu cầu họ kể lại từ đầu. Thứ tôi cần biết là lớp nào đã ngừng làm việc, vì đó là thứ duy nhất ca mổ trả lời được.

Một khuôn mặt 45 tuổi và một khuôn mặt 68 tuổi nhận cùng một kiểu giải phóng. Khác biệt thật sự là phải thêm gì vào, và da sẽ làm gì sau đó. Hai câu hỏi đó không có tuổi trong đó.

Câu hữu ích nhất tôi từng nói thường là “chưa cần căng gì cả”. Câu hữu ích thứ hai là “tuổi 70 không phải cánh cửa đã đóng”. Cả hai đều không nói về ngày sinh. Cả hai đều nói về mô đã khám.

Tôi có quá già để căng da mặt không? Rủi ro sau 65 và 75, bằng con số

Tuổi không phải điều mà dữ liệu kết quả lo lắng. Trên 11.300 ca, biến chứng lớn chiếm 1,8%, tụ máu 1,1%, nhiễm trùng 0,3%, và tuổi không dự báo độc lập bất kỳ mục nào trong số đó. Ở 216 người chia tại mốc 65 tuổi, tỷ lệ là 2,0% và 2,9%. Ở 541 người phân tầng tới nhóm từ 76 tuổi trở lên, biến chứng lớn là 0,4% và biến chứng nhỏ là 7,6%.

Cái mà những nghiên cứu đó dự báo được thì khác hẳn. Tụ máu cao hơn 3,9 lần ở nam, và 2,6 lần ở một loại cơ sở y tế. Nhiễm trùng cao hơn 2,8 lần khi BMI từ 25 trở lên, và 3,5 lần khi gộp căng da mặt với một ca khác. Gộp ca làm biến chứng lớn tăng lên 3,7% so với 1,5% khi mổ riêng.

Những thứ quyết định nằm ở giới, cân nặng, làm gì khác trong cùng buổi, và mổ ở đâu. Không cái nào là ngày sinh.

Có một lưu ý đi kèm mọi con số ở trên. Những quần thể đó đã được sàng lọc, và phẫu thuật viên đã từ chối những người họ cho là không đủ điều kiện. Loạt 541 ca là một phẫu thuật viên với tiêu chí chặt. Không thấy tác động của tuổi trong đó nghĩa là tuổi không thêm rủi ro trong số những người đã được đánh giá đủ điều kiện, chứ không phải là sàng lọc không cần thiết.

Kiểm soát chảy máu là nơi câu hỏi về tuổi được trả lời trong thực hành, chi tiết ở bài về phòng ngừa tụ máu bằng lưới khâu cầm máu.

Hỏi lớp nào đã hỏng, đừng hỏi đã qua sinh nhật nào

Chọn mổ theo tuổi là trả lời một câu hỏi chưa ai đo. Mọi nghiên cứu trong bài này đo một lớp: một milimet độ dày má, một độ góc hàm trên, một giá trị độ cứng dây chằng, một đường hồi phục ở da bị kéo. Dải tuổi chỉ là chiếc hộp chứa phép đo, không phải nguyên nhân.

Một buổi tư vấn hữu ích chạy qua bốn lớp theo thứ tự. Nền có lùi không, và lùi ở đâu. Khoang nào đã xẹp. Mô có trượt đi giữa những neo vẫn y nguyên chỗ cũ không. Và làn da này có bật lại sau khi bị kéo không. Trả lời được bốn câu đó thì ca mổ tự gọi tên nó.

Bạn nên hỏi bác sĩ tin lớp nào đã hỏng và sẽ làm gì với từng lớp: định giải phóng gì, định thêm gì, và kỳ vọng da làm gì sau khi đã trải lại. Một bác sĩ trả lời bằng lớp là đang khám một khuôn mặt. Một bác sĩ trả lời bằng thập kỷ là đang đọc hồ sơ bệnh án.

Khoảng lệch giữa kế hoạch và nỗi phiền muộn là điều mà bài về chữ “tự nhiên” trong phẫu thuật thẩm mỹ xem xét kỹ hơn.

Bài viết bởi Bác sĩ Lee Yongwoo, bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ tại VIP Plastic Surgery, Hàn Quốc, chuyên sâu về giải phẫu vùng mặt và các thủ thuật thẩm mỹ.

Câu hỏi thường gặp về độ tuổi căng da mặt

Độ tuổi tốt nhất để căng da mặt là bao nhiêu?

Không có độ tuổi tốt nhất, vì chưa nghiên cứu nào đo thập kỷ như một nguyên nhân. Cái đo được là lớp: má mỏng đi khoảng 3,3 mm ở tuổi trung niên, góc hàm trên nhỏ hơn khoảng 10 độ sau 60 tuổi so với dưới 30, và dây chằng không đo thấy khác biệt theo tuổi. Da mất độ hồi phục nhanh hơn mất độ săn, nên cùng một khuôn mặt có thể săn mà không còn độ bật.

40 tuổi có quá trẻ để căng da mặt?

Có lẽ không quá trẻ, nhưng có thể nhắm sai lớp. Phần lớn lượng mỡ mất ở má đã xảy ra trước tuổi trung niên, còn dây chằng và xương hàm dưới thường vẫn còn nguyên ở tuổi 40. Một khuôn mặt 40 tuổi hay bị xẹp hơn là bị sa. Dấu hiệu khiến ca mổ hợp lý là chảy xệ nâng lên gọn khi dùng tay đẩy má.

70 tuổi có quá già để căng da mặt?

Theo dữ liệu kết quả thì không. Trong nhóm 216 người chia tại mốc 65 tuổi, biến chứng lớn là 2,9% ở nhóm lớn tuổi so với 2,0% ở nhóm trẻ hơn, khác biệt không có ý nghĩa thống kê. Tuổi thời gian đơn thuần không phải yếu tố rủi ro độc lập trong nghiên cứu đó, và cũng không trong bộ dữ liệu 11.300 ca.

Sau 75 tuổi căng da mặt có an toàn không?

Bằng chứng hiện có cho thấy tuổi tự nó không thêm rủi ro đo được. Có 541 người được phân tầng tới nhóm từ 76 tuổi trở lên, trong đó 7% thuộc tầng già nhất này, với biến chứng lớn 0,4% trên toàn bộ. Tỉ số chênh của nhóm già nhất là 1,82, khoảng tin cậy từ 0,51 đến 5,19. Đó là kết quả của một phẫu thuật viên với tiêu chí chọn lọc chặt.

Mổ sớm có giữ được kết quả bền hơn không?

Chưa ai đo trực tiếp điều đó. Trên 42 ca căng da mặt lần hai, khoảng cách trung bình giữa lần một và lần hai là 11,9 năm, dao động từ 1,0 đến 34,5 năm, tuổi trung bình 50,2 ở lần đầu. Nhưng nghiên cứu đó không phân tích tuổi với độ bền. Một tổng quan khác ghi nhận mức hài lòng tốt hơn ở người mổ dưới 50 tuổi.

Có nên chờ tới 60 để mổ một lần thay vì hai lần không?

Chờ chỉ hợp lý nếu điều đang làm bạn phiền là lớp mà ca mổ cũng không sửa được. Nếu đó là sự xẹp thì chờ không đổi được ca mổ sau này. Nếu đó là chảy xệ mà tay nâng lên sửa được thì chờ là bỏ một thập kỷ cho một giả định chưa được kiểm chứng, vì không nghiên cứu nào cho thấy mổ lần đầu muộn hơn dẫn tới ít ca mổ hơn trong cả cuộc đời.

Mãn kinh có làm đổi kế hoạch mổ không?

Nó đổi chẩn đoán nhiều hơn đổi kỹ thuật. Hình dạng mặt nữ đi cùng quỹ đạo với nam tới khoảng 50 tuổi rồi rẽ ngoặt, và thay đổi sau mãn kinh được dự báo tốt nhất bằng số năm kể từ kỳ kinh cuối, với tiêu xương hàm dưới chiếm phần lớn. Collagen da ước tính giảm mạnh trong cùng cửa sổ đó, tới 30% trong 5 năm đầu.

Dây chằng mặt có giãn ra theo tuổi không?

Không phép đo nào ủng hộ điều đó, dù đây là một trong những tuyên bố được lặp nhiều nhất trong quảng cáo căng da mặt. Thử nghiệm xác trên dây chằng gò má, hốc mắt, hàm dưới và hàm trên cho thấy kích thước và tính chất sinh lý không đổi theo tuổi hay theo giới. Dây chằng đứng yên, còn mô nằm giữa chúng xẹp đi và trượt.

Mặt đang tiêu xương thì căng da mặt có tác dụng gì không?

Có, nhưng ở một lớp khác, và nó không sửa được xương. Tiêu xương diễn ra theo vị trí: góc hàm trên nhỏ hơn khoảng 10 độ sau 60 tuổi so với dưới 30, còn xương hàm dưới mất cả chiều cao lẫn chiều dài. Bờ hốc mắt dưới ngoài lùi ở tuổi trung niên, còn bờ trên trong chỉ theo sau ở tuổi muộn.

Mặt người châu Á có lão hóa khác không?

Ít nhất ở một điểm đo được thì có. Trên 107 người Hàn Quốc từ 20 đến 35 tuổi so với nhóm từ 60 trở lên, chiều cao và diện tích khẩu độ hốc mắt không đổi có ý nghĩa, chênh lệch trung bình dưới 0,1 mm, trong khi tài liệu CT trên người da trắng báo cáo khẩu độ rộng ra. Trên 54 người Đông Á, hốc mắt thay đổi giữa tuổi 20 và 40 rồi đi ngang.

Có cần căng da mặt lần hai không, và khi nào?

Một số người cần, nhiều người không. Trên 42 người quay lại lần hai, khoảng cách trung bình là 11,9 năm, dao động từ 1,0 đến 34,5 năm, tuổi trung bình 50,2 ở lần một và 61,9 ở lần hai. Trong một nghiên cứu khác, 41,2% bệnh nhân từ 65 tuổi trở lên đã từng căng da mặt.

Có nên cấy mỡ cùng lúc với căng da mặt không?

Thường là hợp lý, vì hai ca mổ nhắm hai lớp khác nhau, và quyết định này đến từ thăm khám chứ không từ tuổi. Sự xẹp của khoang mỡ má trong sâu để lại một vỏ da có nhiều bề mặt hơn ruột, và định vị lại không làm đầy nó. Gộp ca làm biến chứng lớn tăng lên 3,7% so với 1,5% khi mổ riêng.

Độ tuổi tốt nhất ở nam có khác không?

Lớp thì giống hệt, còn hồ sơ rủi ro thì không. Nam có nguy cơ tụ máu khoảng 3,9 lần nữ trong bộ dữ liệu kết quả lớn nhất, nên tôi đổi quy trình cầm máu chứ không đổi thời điểm. Trên siêu âm, tình trạng mỏng trung bì đạt ý nghĩa thống kê ở ít vị trí hơn ở nam so với nữ.

Căng chỉ ở tuổi 40 có trì hoãn được căng da mặt không?

Chỉ tác động lên một lớp không phải lớp tạo nên nếp, nên nó có thể cải thiện đường nét tạm thời mà không đổi nguyên nhân. Chỉ có ngạnh kéo ngược lại những dây chằng chưa hề được giải phóng và chưa đo thấy yếu theo tuổi, nên nó giới hạn mô đi được bao xa và giữ được bao lâu. Điều trị lặp lại để lại xơ hóa.

Đi tư vấn thì nên hỏi gì về tuổi?

Không hỏi gì về tuổi, hỏi mọi thứ về lớp. Hỏi bác sĩ tin lớp nào đã hỏng, định giải phóng gì, định thêm gì, và kỳ vọng da làm gì sau khi đã trải lại. Hỏi dây chằng giữ sẽ được cắt hay bị kéo căng ngược lại.